Recenzja – ,,Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości”

Marta Olcoń – Kubicka – jest doktorem socjologii, pracuje jako adiunkt w Katedrze Socjologii SGGW.  Jej zainteresowania naukowe skupione są wokół socjologii Internetu oraz społecznych konsekwencji korzystania z nowych technologii. Jest autorką publikacji poświęconych blogom, forom dyskusyjnym, internetowym wspólnotom oraz metodologicznym aspektom prowadzenia badań przez Internet. Pracuje również jako moderator i badacz jakościowy. Współorganizowała konferencje naukowe „Społeczne Aspekty Internetu”  w 2005 i 2006 roku. Ostatnio opublikowała książkę „Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości”. Ta właśnie książka obejmuje 206 stron i zawarte na nich VII rozdziałów. Autorka zamieściła krótki wstęp, w którym tłumaczy czytelnikowi jaki cel postawiła sobie pisząc niniejszą książkę. Chce pokazać do czego potrzebni są zindywidualizowanemu człowiekowi inni ludzie, jaką rolę odgrywa wspólnota w życiu człowieka współczesnego i w jaki sposób jednostka w niej funkcjonuje. Ja w swojej pracy postaram się omówić poszczególne rozdziały, a  później dokonać bardziej lub mniej trafnej oceny.

Rozdział  pierwszy  pokazuje jak proces indywidualizacji zmienia położenie jednostki w społeczeństwie, w jaki sposób wyodrębnia ją i uniezależnia od całości. Przedstawia również sposób w jaki jednostka emancypowała się od wspólnoty. Kolejna część mówi nam, że proces indywidualizacyjny odgrywa zasadniczą rolę w kształtowaniu się tożsamości jednostkowej. Wskazuje również, jak pod wpływem dyskursu samorealizacji tożsamość jednostkowa staje się indywidualnym zadaniem. Następny rozdział przedstawia problem potrzeby przynależności do szerszych grup społecznych. Opisuje również przekształcenia, jakim ulegają dzisiejsze wspólnoty i powstawanie nowych form wspólnotowości, w tym społeczności internetowe. W części czwartej autorka opisuje cele i pytania badawcze, metodologię i wybrane techniki, przebieg badań oraz sposób doboru materiałów do analizy głównego problemu. Rozdział kończy krótka charakterystyka obszaru badawczego, jakim są macierzyńskie fora internetowe skupione wokół serwisu e-Dziecko na portalu Gazeta.pl. Kolejny przedstawia sposoby tworzenia doświadczenia macierzyństwa w warunkach indywidualizacji, a także wpływ dyskursu macierzyńskiego na konstruowanie tożsamości matki. W następnym autorka na przykładzie macierzyńskich wspólnot projektowych pokazuje, w jaki sposób prywatne doświadczenie macierzyństwa przekształca się w  zjawisko społeczne i publiczne oraz jaką rolę w procesie uspołeczniania macierzyństwa odgrywa Internet. Ostatni rozdział jest  próbą syntezy podjętych rozważań nad powiązaniami pomiędzy indywidualizacją a powstawaniem nowych form wspólnotowości, w świetle uzyskanych danych empirycznych.

A więc przedmiot pracy Marty Olcoń – Kubickiej stanowi sprzeczność pomiędzy procesem indywidualizacji a przynależnością do nowych wspólnot. Poprzez analizę powiązań między tymi dwoma zjawiskami autorka próbuje rozstrzygnąć, czy wzajemnie się one wykluczają, czy też mogą istnieć jednocześnie. A więc stara się odpowiedzieć na następujące pytania: Do czego potrzebni są zindywidualizowanemu człowiekowi inni? Jaką rolę pełni wspólnotowość w życiu codziennym współczesnego człowieka? W jaki sposób jednostka funkcjonuje w nowych wspólnotowościach?

Aby potwierdzić swoją tezę autorka odwołuję się do przykładu macierzyństwa, a za swój obszar badawczy wybiera Internet. Skupia się na analizowaniu środowiska, które uformowało się wokół interaktywnych kanałów komunikacyjnych, takich jak blogi oraz fora dyskusyjne zorganizowane  w dziale e-Dziecko na forum portalu Gazeta.pl. Odwołuję się także do badań socjologów rodziny, takich jak Elizabeth Beck- Gernsheim czy Krystyna Slany. Bierze również udział w projekcie, w ramach którego przebadano techniką zogniskowanego wywiadu grupowego, kobiety posiadające przynajmniej jedno dziecko. Umożliwia to czytelnikowi poznanie różnych podejść do jednego tematu.

,,Współcześnie jednostka uwolniła się od konieczności bycia identyfikowaną jako członek określonej wspólnoty, a jednak ludzie nadal chcą dzielić z innymi poszczególne aspekty swojego życia” (Olcoń – Kubicka, 2009, s.195)

Cytat ten pozwala w pewnym stopniu odpowiedzieć na jedno z głównych pytań, które zadaje autorka. Mówi o tym, że człowiek chce zachować swoją indywidualność przy jednoczesnym poczuciu bezpieczeństwa, które gwarantuje mu życie w grupie.

Marta Olcoń – Kubicka stawia ważne i trafne pytania badawcze, a po przeprowadzeniu analizy materiału empirycznego dochodzi do interesujących wniosków. Najważniejszym z nich jest taki, że w społecznościach internetowych, jest zawarta jakaś podstawowa część wspólnotowości, która popycha ludzi do wprowadzania dyskursów prywatnych w obszar sfery publicznej. Co daje się poznać  we wspólnotach projektowych, zadaniowych. Rzeczą, która jeszcze bardziej je wzmacnia jest to, że budują one własne kody komunikacji. Człowiek jako jednostka potrzebująca społecznej akceptacji, może realizować się właśnie dzięki uspołecznieniu.

Uważam, że autorka w sposób bardzo trafny i, co chyba ważniejsze – przekonywujący mnie znajduje argumenty na wszelkie tematy, zadnia, opinie, jakie porusza. Teza jaką stawia autorka jest słuszna. O ponadprzeciętnych walorach książki stanowią głównie: aktualność i ranga podjętej problematyki, logiczna sekwencja rozważań, inteligentny podział na części.  Dane, które przedstawia są wiarygodne, ponieważ są oparte na jej własnych badaniach, w których skorzystała z wielu metod, aby lepiej przeanalizować problem. W książce znajdują się odpowiedzi na główne pytania związane z tezą. Autorka użyła konkretnych argumentów popartych badaniami oraz sięgnęła do kontekstu społeczno-kulturowego przy zbieraniu danych. Książka  jest bardzo spójna, pełna wartościowych treści oraz dzięki niej możemy pogłębić wiedzę na dany temat. Jest napisana prostym językiem, dlatego nawet przeciętny czytelnik zrozumie jej treść, ale  może być również  pomocą dla studentów socjologii, psychologii społecznej i dziennikarstwa, a także badaczy oraz praktyków zajmujących się społecznymi aspektami Internetu. To literatura zdecydowanie warta polecenia.

 

Marta Olcoń – Kubicka. (2009). Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości, Warszawa: Wydawnictwo Scholar

Napisano w Bez kategorii Tagi:
3 comments on “Recenzja – ,,Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości”
  1. Michał Wanke napisał(a):

    Proszę użyć funkcji ” czytaj dalej”. Bardziej przydatny będzie też tytuł książki w tytule wpisu.

  2. Michał Wanke napisał(a):

    Proszę przeczytać to jeszcze raz i wyeliminować błędy językowe! 10/10

  3. karolinac napisał(a):

    Poprawione.

1 Pingi/Trackbacki dla "Recenzja – ,,Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości”"
  1. […] Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości, Marta Olcoń – Kubicka – Karolina Caban […]

Dodaj komentarz