Wywiad Maghreb z prof. Anną Barską

Autor : Ania Zabłocka, Łukasz Utta

 1. Co oznacza termin Maghreb ?
Odp: Pojęcie Maghreb dosłownie oznacza zachód. W pojęciu Arabskim „Almagrib” Tym terminem Arabowie określi  w VII wieku podbicie Afryki Północnej .
2. Jakie kraje wchodzą w skład Maghrebi?
Odp:  Skład Maghrebi o znaczeniu szerokim  obejmuje: Maroko ,Tunezje, Algierie, Libie, Mauretanie i Saharę Zachodnią.  Jest tez znaczenie wąskie, które odnosi się tylko do: Algierii, Tunezji i Maroka
3. Czym jest kultura Maghrebi i co ją charakteryzuje?
Odp: Kultura Maghrebu to jest kulturą będąca różnicą różnych wpływów. Jest to region, który już w starożytności był podbijany przez Rzymian, Bizantejczyków, również swoja obeność zapisali tam Wandalowie a także Arabowie oraz Turcy. W Wieku XIX Algieria, dokładnie  w 1936 roku została zaatakowana przez Francje i dlatego Algieria jest takim specyficznym regionem, ponieważ była tzw. Departamentem Zamorskim. Natomiast Tunezja i Maroko był Prolektoriatami Francji. Do 1886 Tunezja była tym Prolektoratem Francji. Natomiast Maroko zostało podzielone. Wschodnia cześć przynależała do Francji, Południowo-zachodnia z terenem takim jak Casablanka do Hiszpanii . Jest to tez kultura śródziemnomorska, która ma w sobie wpływy różnych kultur. Dzisiaj możemy mowić o kulturze Arabskiej i kulturze Berweryjskiej i jest to bardzo szczególny region, którego rdzenną ludnością są Berberowie, którzy z kolei dzielą się na grupy : Kabelów, Mozambitów, Górali z Burszauje i na Twaregow. Twaregowie sa bardzo ciekawą grupą, sami mowią o sobie,ze pochodzą z wyspy Atlantyda, z wyspy która zniknęła, która ponoć zatonęła, nie wiadomo w jakich okolicznościach, a ocalała tylko ta grupa która była w podróży, ale jest to oczywiście tylko legenda. Ale Twaregowie jest to grupa która częściowo mieszka w Algierii, ale można ja też spotkać w Mali, Nigrze czy Libii, ślady jej są tez w Tunezji oraz nieliczne jednostek w Maroku. Twaregowie są o tyle interesujący dla badaczy albowiem tam obowiązuje Matrynialny system pokrewieństwa, a wiec mający nazwisko i władze dziedziczy się  w linii matki a ponad to mężczyzn określa się jako rycerzy, noszą oni przepiękne błękitne czyladzy,  a głowy owijają zaborą ,czyli szalem 4-ro metrowym i według legendy , Pierwszy istotny czynnik to warunki klimatyczne, drugim czynnikiem  jest to, że Twaregowie napadali na karawany, a więc złapany później nie był identyfikowany, ponieważ nie było jak mu udowodnić czy on napadał czy tez nie, gdyż wszyscy byli wtedy jednakowo ubrani. 3-cią kwestią jest to ,ze Twaregowie mieli brzydkie nosy i dlatego się okrywali, aby ukryć swoją wadę. Ale jest to wersja autorki książki ‘Druga Płeć’ Pani Simone de Beauvoir . Wracając do kultur to dzisiaj tak to się już tak wymieszało, że trudno powiedzieć który element z jakiego czasu pochodzi.

Taką główną charakterystyką tej kultury są nakazy wpływające z tradycji i nakazy wypływające z Koranu, ponieważ religia jest bardzo mocno obsadzona przez Muzułmaństwo.
4.Co Panią najbardziej zaskoczyło i zdziwiło w tej kulturze?
Jeśli powiedzieć dokładnie co mnie zaskoczyło to dosłownie wszystko min: wygląd kobiet, relacje między mężczyzną a kobieta. Grzeczność ze strony  mężczyzn wobec mnie, uprzejmość. Wcześniej znałam tylko te kraje z literatury i to  z czym się tam zetknęłam było zupełnie inne, ale w sensie pozytywnym. Mogę się pochwalić, że nigdy nie spotkała mnie żadna przykrość ze strony tamtego społeczeństwa. Ludzie byli okradani, ludziom działy się różne złe rzeczy, tymczasem mnie i mojemu mężowi nigdy nic złego się nie przytrafiło. Wręcz odwrotnie, byliśmy darzeni ogromnym szacunkiem.
5.Nawiązując teraz to odpowiedzi, której udzieliła Pani w poprzednim pytaniu chcieliśmy się właśnie dowiedzieć, Jak ludzie mieszkający w północnej części Afryki są nastawieni na podróżników z Polski tudzież całego świata ?
Odp: Trudno na to pytanie jednoznacznie odpowiadać, wszystko zależy od nas, jeżeli podróżnicy są  uprzejmi, zachowują się z szacunkiem to również Maghrebińczycy odpłacają tym samym. Natomiast jeśli ktoś jest nieelegancki, niegrzeczny, nieuprzejmy to na pewno spotka ich takie samo zachowanie. Nie spotkałam mnie nigdy żadna przykrość, ani w latach osiemdziesiątych ani nawet ostatnio, 4 lata temu jak ostatni raz byłam w Tunezji. Turyści w tamtych regionach są ważni, bo oni przynoszą jednak prace dla wielu ludzi. Bezrobocie w tamtych regionach jest bardzo duże.  Na ulicach wszyscy są uprzejmi, jeśli nikt z nas nie zaatakuje to z tamtej strony tez nie będzie ataku.
6.Czy gdziekolwiek, poza Afryką spotkała Pani osoby z kultury Maghrebu?
Odp: Incydentalnie je spotykałam, to były tylko takie spotkania niewiele wnoszące. To było spotkanie na ogół w kawiarni, ale nie spotkanie w domu. Tez mieli wtedy okryte głowy. Ale co warto dodać nie były to spotkania w Polsce. Spotkania odbyły się we Francji, w Paryżu, ale bardzo sporadycznie, nie wywoływało to we mnie jakiś większych emocji.
7. Jakie prawa posiadają tam kobiety, jaka jest ich rola w rodzinie, oraz co się z nimi dzieje jeśli nie wypełniają swoich obowiązków? Jaka jest również rola mężczyzny?
Odp: W każdym kraju jest kodeks Prawa Rodzinnego, który reguluje prawa  i przywileje kobiet. W każdym kraju są Konstytucje, które mówią o równości. Ale zacznę od początku: w 1956 roku został wydany Kodeks Prawa Rodzinnego w Tunezji, dokładnie 13 Sierpnia i tego dnia jest w Tunezji obchodzony Dzień Kobiet, ale oczywiście 8 Marca również Kobiety mają tam swoje święto. Znaczące w tym Kodeksie jest wprowadzenie  monogamii, czyli jeden mąż, jedna żona. Zostało wzniesione prawo tzw. Opiekuna matrymonialnego, a więc w momencie zawierania związku małżeńskiego kobieta była reprezentowana przez mężczyznę. Dano kobiecie prawo do rozwodu i prawo do pracy wynagradzanej i edukacji. W Algierii natomiast Kodeks Prawa Rodzinnego pojawił się dopiero w 1984,tam niestety zachowano Prawo do posiadania czterech żon, nie jest to zbytnio praktykowane. Również w momencie zawierania związku małżeńskiego kobieta jest reprezentowana przez Opiekuna Matrymonialnego. Również, co jest znaczące, w Algierskim Kodeksie Rodzinnym jest zapis, że mężczyzna jest głową rodziny, wszelkie decyzje w rodzinie podejmuje on. W Maroku również te same zasady co w Algierii , obowiązywały do 2004 roku. W 2004 roku Kodeks Prawa Rodzinnego został zmodernizowany i kobieta już sama siebie reprezentuje. Poligamia jest dopuszczona, ale w sytuacji nadzwyczajnej za zgoda sądu.

8. Jak te kraje rozwijały się na przestrzeni lat, pod względem kulturowym ?

Odp: Te kraje rozwijają się architektonicznie, np. Tunis, stolica Tunezji w ciągu 20 lat zmienił się nie do porównania, są piękne Starówki ,historyczne  ośrodki targowe, ale są tez nowoczesne dzielnice. O Tunezji można również powiedzieć, ze była zaczątkiem Wiosny Arabskiej  17 Grudnia  2010 roku . W środkowej części Tunezji młody człowiek któremu zabrano taki wózek z produktami, przed Urzędem miasta podpalił się, został szybko przewieziony do szpitala, ale rany były tak wielkie, że nie udało się go uratować. Dlatego 5 stycznia jego pogrzeb stał się jedną wielką manifestacją społeczeństwa, a w międzyczasie były też protesty, niezadowolenia ze strony ówczesnego Prezydenta, ale protesty były tak wielkie ,ze  doprowadziły do ucieczki Prezydenta, który uciekał do Arabii Saudyjskiej. Te protesty w malutkiej Tunezji rozeszły się na cały świat Arabski. W Algierii, Maroku, Libii, a także w Egipcie. Aktywny udział w tych protestach miały kobiety, które występowały ramie w ramie  obok mężczyzny.

9.Co może Pani powiedzieć o wierzeniu magicznym ‘złe oko’ ?

Odp : Tam jest bardzo mocno osadzone to wierzenie i np. jeżeli coś złego dzieje się w rodzinie to jest kult ‘ złego oka’ tego ‘złego oko’ lęka się panna młoda, lęka się też położnica, gdy np. w czasie porodu, bo porody najczęściej  odbywają się w domu i kiedy coś się dzieje coś niedobrego  z kobieta która wydaje dziecko na świat to próbuje się to tłumaczyć ‘ złym okiem’ Jeżeli są jakieś problemy w małżeństwie to tez jest to wpływ ‘złego oka’

10. Jakie święto jest najważniejsze dla Religi Muzułmańskiej
Odp: Ramadan, czyli dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego, jest to miesiąc postu, nie wolno nic jeść, pić, kobiety nie mogą się malować, aby nie kusić mężczyzn. W Ramadanie muzułmanie zwykle spożywają dwa posiłki , po zachodzie słońca, oraz przed świtem. W dzień kiedy następuje koniec postu dzieci są ubrane w nowe stroje i najczęściej fotografuje przed wizerunkiem świętym, np. Mekka. W dodatku spotykają się rodziny , odbywają się przyjęcia. Składane są zwierzęcia, tradycyjnie powinien być to baran ale tez dopuszcza się np: kozę. Najbliższych obdarowuje się tez fragmentem tego mięsa, wspomaga się też biednych. Przed zabiciem barana maluje się oczy, baran jest kupowany dzień ,dwa przed całym tym wydarzeniem. A w czasie zabijania zwierzęcia nie ma kobiet, są tylko dzieci i mężczyźni. Mężczyźni zabijają a dzieci się przyglądają.

11.Jakby miała Pani zachęcić  podróżników do odwiedzenia tych miejsc , to jakie byłby to argumenty?
Odp: Są to piękne krajobrazy, wspaniała kuchnia, znakomici ludzie, bardzo życzliwi i serdeczni klimat tam panujący oraz chęć poznania odmienności kultury, chęć poznania czegoś nowego jeśli ma się taka potrzebę. Ale są to kraje przepiękne, wspaniałe.

Napisano w Bez kategorii Tagi:

Dodaj komentarz